TYP: a1

Tuvalu wytępiło inwazyjne gatunki

czwartek, 24 lipca 2025
Hanka Ciężadło

Na razie ta sztuka udała się na sześciu wyspach – pozostało jeszcze… 118. Mimo wszystko jest to imponujące osiągnięcie – z terenu wspomnianych wysp usunięto trzy najbardziej szkodliwe inwazyjne gatunki: szczury, „szalone” żółte mrówki i komary. Ogromną rolę w powodzeniu projektu odegrali lokalni mieszkańcy – bez ich udziału przywrócenie bioróżnorodności na wyspach byłoby niemożliwe.

Skąd się biorą inwazyjne gatunki?

Mówiąc najprościej – przybywają razem z człowiekiem. Co więcej, nie zawsze jest to przypadek – o ile trudno sobie wyobrazić, by ktoś celowo zabrał na wycieczkę komara, o tyle niefrasobliwe podejście do większych zwierząt wcale nie jest takie rzadkie. Oto przykłady:

  • w 1859 r. niejaki Thomas Austin, właściciel posiadłości Barwon Park w stanie Wiktoria, celowo wypuścił w Australii 24 króliki, by mieć na co polować,
  • w latach 60. XX wieku podobnym celu sprowadzono do Szwecji i Finlandii raka kalifornijskiego, odpornego na raczą dżumę. Istotnie, nie choruje – ale zaraża nią rodzime gatunki,
  • w 1935 r. sprowadzono do Australii ropuchy agi, które miały zwalczać szkodniki. Nie zwalczyły, za to same stały się szkodnikami, tępiąc rodzime węże i małe ssaki,
  • w 1985 r. ktoś (prawdopodobnie znudzony akwarysta) wypuścił u wybrzeży Florydy skrzydlice. Dziś sieją spustoszenie w Zatoce Meksykańskiej i na Karaibach.

Co zrobiłoTuvalu?

Walka z inwazyjnymi gatunkami nie jest łatwa, a niekiedy wymaga narażenia się miłośnikom konkretnego gatunku zwierząt – przykładem była akcja wybijania wałęsających się kotów w Nowej Zelandii, o czym pisaliśmy tutaj. Czasem jednak nie ma wyjścia – w przyrodzie półśrodki nie działają i bywa, że trzeba po prostu wybić zwierzęta stanowiące zagrożenie dla przyrody i bioróżnorodności.

Projekt przeprowadzony na Tuvalu połączył ekologów, organizacje pozarządowe, władze i lokalnych mieszkańców. Jak mówi Soseala Tinilau, dyrektor Departamentu Środowiska Tuvalu: „doprowadził on do skutecznej eliminacji inwazyjnych szczurów z sześciu wysepek, w tym czterech na Nukufetau i dwóch na Funafuti, co znacznie zmniejszyło zagrożenie dla rodzimych ptaków morskich, bioróżnorodności wybrzeża i ekosystemów wyspiarskich”.

Szczury, komary i… co?

Mrówki to zasadniczo bardzo pożyteczne zwierzątka – o ile ktoś nie zawlecze ich w miejsce, gdzie nie mają wrogów i staną się problemem. Tak zwane szalone mrówki żółte opanowały w szczególności wyspę Tepuka w stołecznym atolu Funafuti. Nazwa „szalone” przylgnęła do nich z uwagi na bardzo chaotyczne wzorce ruchu. Nie jest to jednak ruch bezsensowny – jak mówią specjaliści, kolonia takich mrówek potrafi poszerzyć swoje siedlisko o 3 metry dziennie. Na Wyspie Bożego Narodzenia ten gatunek doprowadził do prawdziwego załamania się ekosystemu.

Organizacja Island Conservation, która wzięła udział w projekcie, a wcześniej pomogła już usunąć gatunki inwazyjne z 65 wysp na całym świecie, podkreśla, że eliminacja takich szkodników – chociaż bolesna i niekiedy kontrowersyjna – przynosi spektakularne efekty. Jak mówi Jesse Friedlander, kierownik projektu w Island Conservation, „Odbudowa, którą obserwujemy w tak krótkim czasie, jest zdumiewająca. Ostatnim razem, gdy tu byliśmy, widzieliśmy bardzo niewiele krabów palmowych. Teraz ptaki i kraby mogą swobodnie się rozwijać. Zdrowe rafy nie są dla Tuvalu kwestią wyboru, są kwestią przetrwania”.

Tagi: Tuvalu, ekologia, gatunki, inwazyjne
TYP: a3
0 0
Komentarze
TYP: a2

Kalendarium: 14 April

14 kwietnia 2022 tonie „Moskwa” – flagowy okręt rosyjskiej Floty Czarnomorskiej, zatopiony po trafieniu ukraińskimi pociskami przy współudziale służb amerykańskich. Wrak spoczywa na dnie Morza Czarnego, około 130 km od Odessy.
czwartek, 14 kwietnia 2022
Wodowanie "Shamrock IV" - jachtu przygotowanego do walki o Puchar Ameryki; ostatni z serii jachtów o tej nazwie wystawianych przez około 30 lat do walki o Puchar przez sir Thomasa Liptona.
poniedziałek, 14 kwietnia 1930
W Kaliszu urodził się Stefan Szolc-Rogoziński, podróżnik, badacz Kamerunu, organizator dwóch wypraw do Afryki Zachodniej. Opublikował m.in. "Żeglugę wzdłuż Zachodniej Afryki na lugrze Łucja Małgorzata".
niedziela, 14 kwietnia 1861