TYP: a1

Joseph Conrad i narodziny globalnego świata

piątek, 11 stycznia 2019
Monika Frenkiel

Co się stanie, jeśli za opisywanie pewnego pisarza zabierze się biografka i historyczka? Jeśli jesteście ciekawi, sięgnijcie po książkę „Joseph Conrad i narodziny globalnego świata”. Książka, uznana na najlepszą w 2017 roku przez New York Times to jednocześnie biografia słynnego pisarza-żeglarza, relacja z podróży i analiza literacka.

Różne biografie już czytałam, ale ta napisana przez Mayę Jasanoff zdecydowanie przekracza granice gatunkowe. Być może dlatego, że autorka rusza śladami Josepha Conrada (wliczając w to płynięcie przez ocean kontenerowcem czy podróż do Konga). A może dlatego, że fragmenty biografii zderza z książkami Conrada, pokazując, jak po pierwsze bardzo czerpią one z osobistych doświadczeń autora a po drugie, jak dalece są przykładem zmian zachodzących w ówczesnym świecie. Tak książki Conrada jak i jego życiorys autorka analizuje przez pryzmat kolonializmu, prymatu białego człowieka i rodzącego się, zawartego w tytule, globalnego świata. Conrad był przykładem Europejczyka nowego typu – urodzony w jednym kraju, przemieszczający się po sąsiednich, urodzony jako Polak ale poddany rosyjski, ostatecznie zmienił obywatelstwo (i nazwisko) na brytyjskie, a pracował w Europie, Azji, Afryce… Pozbawiony korzeni, żeglarz idealny, samotny w mieszanych załogach, składających się z Duńczyków, Brytyjczyków, Malajów, Chińczyków, Hindusów…Nieustannie szukał dla siebie odpowiedniego miejsca i nieustannie cierpiał na depresję, tego miejsca nie mogąc znaleźć. Nawet, jeżeli chciał, żeby tym miejscem był statek, bowiem Conrad certyfikat kapitański odebrał w czasach, kiedy wielkie żaglowce jako środek transportu odchodziły już do lamusa, a morza i oceany oraz częściej przemierzały parowce. Dla Conrada i żeglarzy tamtego okresu pływanie na parowcu nie liczyło się jako praca na morzu, chociaż Conrad wciąż próbował załapać się do pracy na jakąś dużą jednostkę. Jednak bez koneksji mógł liczyć tylko na posady poniżej  swoich kwalifikacji i na jednostkach pozostawiających wiele do życzenia. Albo z kapitanami, z którymi nie mógł się dogadać (swoją drogą książka Jasanoff pokazuje także, jak wyglądała praca marynarza, szczególnie angielskiego i jak przebiegała kampania o polepszenie losu brytyjskich marynarzy). Zresztą jedna z takich szemranych posad zaprowadziła go do Konga, gdzie powstała najsłynniejsza książka Conrada, „Jądro ciemności”. Jasanoff pokazuje zarówno fakty dotyczące wędrówki Conrada wzdłuż rzeki i to, jak ta podróż na niego wpłynęła, a wszystko to umieszcza w kontekście kolonialnym. Czyli potrzeby „białego człowieka”, Europejczyka, „cywilizowanego Europejczyka” do wprowadzania tejże cywilizacji wszędzie tam, gdzie się pojawiał. Przy czym to wprowadzanie cywilizacji oznaczało automatyczne negowanie obcych kultur, języków, zjawisk, wierzeń, a przede wszystkim koloru skóry. No i bardzo silnie wiązało się z korzyściami materialnymi – w przypadku Konga chodziło o niewolniczą pracę i słoniowe kły.   Tę hipokryzję zachodniego świata widział Conrad. Odchorował ją. A potem opisał.

Warto przeczytać, nie tylko ze względu na osobę bohatera, ale także dlatego, że Maya Jasanoff to jedna z najlepiej zapowiadających się historyczek młodego pokolenia.

 

Tytuł: Joseph Conrad i narodziny globalnego świata

Autorka: Maya Jasanoff

Wydawnictwo Poznańskie

 

Tagi: Joseph Conrad, recenzja, Maya Jasanoff
TYP: a3
0 0
Komentarze
TYP: a2

Kalendarium: 20 July

W wieku 73 lat umiera Kazimierz Jurkiewicz, wieloletni kapitan "Daru Pomorza".
sobota, 20 lipca 1985
Do eksploatacji wszedł jacht "Stomil" typu Draco zbudowany w szczecińskiej stoczni jachtowej. Przez 26 lat był użytkowany przez AKŻ w Łodzi; po wypadku w Świnoujściu przez 10 lat stał w hangarze.
środa, 20 lipca 1977
Rozpoczęła się w Gdyni Operacja Żagiel 1974 r. po raz pierwszy organizowana w Polsce.
sobota, 20 lipca 1974
Po udziale w regatach samotnych żeglarzy Davis Lewis wraz z żoną i dwójką małych dzieci wyruszył w rejs dookoła świata na katamaranie "Rehu Moana"; pierwszy etap rejsu prowadził z Newport, przez Cieśninę Magellana do Auckland w Nowej Zelandii, a powrotny
poniedziałek, 20 lipca 1964
Podpisanie umowy między władzami polskimi i konsorcjum francusko-polskim o budowie Basenu Żeglarskiego w Gdyni.
piątek, 20 lipca 1934
Urodził się Paweł Edmund Strzelecki, geolog i geograf, badacz Ameryki Północnej, później prowadził badania na Hawajach, Nowej Zelandii i Australii. Powrócił do Anglii w 1843 r., a dwa lata później wydał swoje główne dzieło - monografię Nowej Południowej W
czwartek, 20 lipca 1797
"Dar Pomorza" wychodzi w pierwszy powojenny rejs szkolny - do Marsylii; komendantem statku był Stefan Gorazdowski.
sobota, 20 lipca 1946
Startuje I edycja regat Kieler Woche.
czwartek, 20 lipca 1882