TYP: a1

Rybki gubią się przez latarnie

piątek, 5 lipca 2024
Hanka Ciężadło

Wbrew pozorom, jest to poważny problem. Naukowcy udowodnili, że sztuczne oświetlenie sprawia, iż młode rybki (tzw. larwy) płyną nie tam, dokąd powinny. A to oznacza, że mają one drastycznie mniejsze szanse na stanie się dorosłymi rybami i przedłużenie gatunku. Co można z tym zrobić?

ALAN, czyli zanieczyszczenie światłem

Problem zanieczyszczenia światłem zwykle jest przez nas bagatelizowany, a to głównie dlatego, że zdecydowana większość informacji dociera do nas przez wzrok, co sprawia, że zawsze – niezależnie od pory dnia czy nocy – chcemy widzieć dobrze. Jedyny wyjątek stanowi sytuacja, gdy zapragniemy pooglądać sobie rozgwieżdżone niebo albo rój meteorów i nagle dochodzimy do wniosku, że zupełnie ich nie widać.

Niestety dla zwierząt ALAN (artifical light at night) stanowi poważną przeszkodę – a w odróżnieniu od nas nie zawsze potrafią one odróżnić światło sztuczne od naturalnego. I co wtedy?

Zagubione rybki

Jak przekonują naukowcy zebrani na corocznej konferencji Towarzystwa Biologii Eksperymentalnej w Pradze, larwy ryb, zwabione sztucznym oświetleniem, podążają w niewłaściwe miejsca. Wskutek tego, zamiast trafić na naturalne dla nich żerowiska, gdzie mają dogodne warunki do życia, gubią się i giną.

Co więcej, problem dotyczy nie tylko obszarów wysoko zurbanizowanych, jak miasta czy fabryki. Oświetlenie ulic, hoteli, promenad, kurortów ma ogromny negatywny wpływ na zwierzęta żyjące w morzach. Szacuje się, że tego rodzaju problem dotyczy aż jednej czwartej światowej linii brzegowej.

Ile zwierząt ginie wskutek ALAN? Tego nie wiedzą nawet specjaliści. Jak powiedział Jules Schligler, doktorant CRIOBE Laboratory w Moorea (Polinezja Francuska), problem jest wciąż niedostatecznie poznany, a na dodatek przez długi czas był bagatelizowany.

A może to ściema?

Jak dalece zanieczyszczenie światłem wpływa na populacje ryb? Naukowcy z CRIOBE Laboratory postanowili zbadać to na konkretnych przykładach. Przyjrzeli się więc tzw. rekrutacji ryb tropikalnych, czyli liczbie osobników, które osiedlą się w danym środowisku, zanim staną się dorosłe. Ten etap życia młodocianych ryb jest kluczowy dla ich zdrowia i sprawności, a co za tym idzie – dla możliwości przedłużenia gatunku.

W badaniu monitorowano typowe dla Polinezji Francuskiej gatunki rybek: Dascyllus flavicaudus i Chromis viridis. Celem testów było sprawdzenie, czy bardziej atrakcyjne będą dla nich miejsca na rafie koralowej oświetlone światłem naturalnym, czy tym pochodzącym od nadmorskich kurortów. Wyniki były jednoznaczne: okazało się, że miejsca sztucznie oświetlone przyciągają 2 do 3 razy więcej osobników.

Niestety przebywanie młodocianych ryb w nieodpowiednim środowisku miało szkodliwy wpływ na całokształt ich życia: rosły mniejsze, miały wolniejszy metabolizm, a także niższe szanse na dożycie dorosłości.

Co można z tym zrobić?

Cóż... można wyłączyć światło – tylko kto miałby się tym zająć i to monitorować? Jak podkreślają specjaliści, konieczne jest tutaj odgórne, dobrze zaplanowane działanie. Na szczęście to już się dzieje; jak powiedział Jules Schligler, od niedawna zaczęto uwzględniać w polityce zarządzania kwestię zanieczyszczenia światłem. Skoro pierwsze kroki zostały poczynione, można mieć nadzieję, że będzie coraz lepiej, a przy okazji... taniej; oświetlenie przecież kosztuje, trzeba je zasilać, serwisować itp.

Ograniczenie ALAN, przynajmniej w bezpośrednim sąsiedztwie linii brzegowej, z pewnością wpłynie pozytywnie na organizmy morskie – i nie tylko. Wyobraźmy sobie te romantyczne spacery po plaży oświetlonej tylko światłem księżyca i gwiazd. Piękna wizja; przynajmniej dopóki nie wdepniemy w coś niesympatycznego...

Tagi: ryby, ALAN, światło, ekologia, ciekawostki, nauka
TYP: a3
0 0
Komentarze
TYP: a2

Kalendarium: 23 July

W porcie Hel zacumował s/y "Euros" pod Kpt. Henrykiem Jaskułą, który jednym skokiem, w ciągu dziewięćdziesięciu dni, pokonał trasę z Buenos Aires długości 8276 Mm.
poniedziałek, 23 lipca 1973
położono stępkę na HMS 'Victory', sławnego za sprawą admirała Nelsona, zwycięzcy bitwy pod Trafalgarem. Dziś okręt pełni funkcję muzeum.
poniedziałek, 23 lipca 1759
Z Gdynii wyruszyła wyprawa harcerzy z Warszawy na jachcie 'Poleszczuk', docierając do Nowego Jorku i dalej drogą sródlądową do Chicago
sobota, 23 lipca 1938
W Śniatyniu rozpoczyna się rejs Waclawa Korabiewicza do Indii
poniedziałek, 23 lipca 1934