7 października 1571 roku, 60 km na południowy zachód od Lepanto, na Morzu Jońskim u wylotu Zatoki Patraskiej rozegrała się bitwa morska uważana za jedną z najkrwawszych w dziejach świata. Bój został stoczony pomiędzy Turcją a Świętą Ligą.

W 1570 roku Turcja zażądała od Wenecji przekazania Cypru. W wyniku odmowy wyspa została zaatakowana zbrojnie przez Imperium Osmańskie. Dla obrony Famagusty papież Pius V zawiązał Świętą Ligę, w skład której weszły: Hiszpania, Wenecja, Państwo Kościelne, Republika Genui, Księstwo Sabaudii-Piemontu oraz Zakon Maltański. Podczas oblężenia Farmagusty stoczono bitwę morską pod Lepanto, w której wzięło udział około 200 okrętów po obu stronach. Dowódcą sił chrześcijańskich był książę Juan de Austria, nieślubny syn cesarza Karola V Habsburga, a sił muzułmańskich - Ali Pasza.

Starcie rozpoczęło się próbą oskrzydlenia przeciwnika przez flotę osmańską. Weneckie galeasy jednak miały tak wielką przewagę ogniową, że łatwo radziły sobie z tureckimi galerami. Turcy zmienili taktykę i przystąpili do abordażu, ale szybsze od nich okręty chrześcijańskie ustawiały się burtami do jednostek przeciwnika i ostrzeliwały je ze swoich dział. Szala zwycięstwa zaczęła przechylać się na stronę Świętej Ligi. Straty Imperium Osmańskiego były coraz większe i w końcu prawie cała turecka flota została zatopiona.

Starcie było znaczącą porażką Turcji, która nie przegrała żadnej ważnej bitwy morskiej od XV wieku. Niektórzy historycy uważają, że była to najbardziej przełomowa bitwa morska od czasów bitwy pod Akcjum w 31 p.n.e. Wkrótce jednak Liga Święta rozpadła się, a Cypr pozostał w rękach tureckich.