TYP: a1

Ciemny tlen z głębin oceanu

poniedziałek, 24 marca 2025
Hanka Ciężadło

W najgłębszych, a co najważniejsze – najmroczniejszych głębinach oceanów powstaje tlen: bez udziału światła, bez fotosyntezy… jeśli to odkrycie okaże się prawdą (a jego autorzy są go na tyle pewni, że opublikowali swoje twierdzenia na łamach Nature Geoscience), trzeba będzie zrewidować nasze twierdzenia o początkach życia na Ziemi.

Co to jest ciemny tlen?

Taką roboczą nazwą określono tlen powstający w głębinach oceanu bez dostępu światła słonecznego. Uczeni, którzy odkryli ten fenomen w leżącej na Pacyfiku strefie Clarion-Clipperton podkreślają co prawda, że wysnuli na razie tylko „wstępne wnioski”, jednak trzeba przyznać, że ich teoria jest sensowna, a przede wszystkim spójna.

Jak dotąd świat nauki nie miał wątpliwości, że głównym producentem tlenu na Ziemie jest żyjący w oceanie fitoplankton  – czyli mikroskopijne glony i niektóre bakterie zdolne do przeprowadzania fotosyntezy. Ten proces, jak nazwa wskazuje, wymaga jednak dostępu światła – a w głębinach oceanu raczej o nie trudno. Skąd zatem może brać się tlen?

Czary? Raczej elektroliza

Istnieje sposób, by w oceanie powstał tlen bez udziału światła słonecznego – tym sposobem jest rozkład wody na drodze elektrolizy. Powstaje wówczas wodór i tlen, a proces jest przez nas wykorzystywany do produkcji paliwa wodorowego. Czy zatem sama natura może go wykorzystać do wyprodukowania tlenu?

Zdaniem uczonych, jest to jak najbardziej możliwe, a źródłem prądu niezbędnego do przeprowadzenia takiej reakcji mają być konkrecje (niewielkie kuliste twory) zawierające metale i znajdujące się w skałach tworzących dno morskie.

Jeżeli te rewelacje się potwierdzą, będzie trzeba przyjrzeć się uważnie naszym teoriom dotyczącym początków życia na planecie. Dotychczas zakładano, że do wytworzenia tlenu niezbędne były organizmy zdolne do fotosyntezy, a te powstały około 2,7 miliarda lat temu.

Co to oznacza?

Odkrycie ciemnego tlenu to nie tylko ciekawostka naukowa, ale też wyzwanie dla współczesnego górnictwa morskiego. Być może okaże się, że eksploatacja podmorskich złóż będzie mieć katastrofalne skutki dla środowiska morskiego i żyjących tam organizmów. Metale, jakie są przedmiotem zainteresowania firm wydobywczych, to m. in. nikiel, kobalt i mangan – te same, które znajdują się w konkrecjach wytwarzających ciemny tlen.    

Odkrycie tego mechanizmu godzi rzecz jasna w interesy firm wydobywczych, a także z krajów, które liczą na spore zyski z tytułu udzielania koncesji na wydobycie podmorskich kopalin. Prawdopodobnie konieczne będzie wprowadzenie ograniczeń w wydobyciu złóż, by chronić środowisko morskie.

 

Tagi: ciemny, tlen, nauka, ciekawostki, ekologia, górnictwo morskie
TYP: a3
0 0
Komentarze
TYP: a2

Kalendarium: 22 January

Na jachcie "Cardinal Vertue" zakończył rejs Wiliam Nance - rejs prowadził z Anglii i dalej do Buenos Aires, Przylądek Dobrej Nadziei, Auckland, Horn do Buenos Aires.
piątek, 22 stycznia 1965
Urodził się Mamert Stankiewicz, kapitan żeglugi wielkiej, służbę rozpoczął we flocie carskiej, a po powrocie do Polski został skierowany na statek skierowany na statek szkolny "Lwów"; później pracował na stanowisku kierownika żeglugi przybrzeżnej, kapitan
niedziela, 22 stycznia 1871